Τα μπουκάλια της ντροπής: Ένα έγκλημα στην παραδεισένια λίμνη Κερκίνη

Πώς το μοναδικό οικοσύστημα γίνεται συχνά ο κάδος απορριμμάτων της γειτονικής Βουλγαρίας

​ΕΝΘΕΤΟ​

Το ποτάμι όταν έχει μεγάλη παροχή νερού πλημμυρίζει περιοχές της Βουλγαρίας που είναι χώροι ανεξέλεγκτης απόθεσης σκουπιδιών οπότε παρασύρει στο πέρασμά του ό,τι βρει.

Στο βορειοδυτικό τμήμα του νομού Σερρών, περίπου 40 χλμ. μακριά από τις Σέρρες, υπάρχει ένα από τα πιο όμορφα όσο και εντυπωσιακά μέρη της Ελλάδας. Η λίμνη Κερκίνη με τον μοναδικό υγροβιότοπο έχει ανακηρυχθεί Εθνικό Πάρκο και σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση Ramsar ένας από τους 10 υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας της Ελλάδας. Δάση από άγριες ιτιές, νούφαρα που επιπλέουν σε έκταση χιλιάδων στρεμμάτων, μεγάλη ποικιλία ψαριών, βουβάλια που κολυμπούν στα ήσυχα νερά της λίμνης, αλλά και ο υπέροχος ορίζοντας από τα ορεινά συγκροτήματα του όρους Μπέλλες και των Κρουσίων. ​Άρθρο της Αριάδνης Κολοβού στο lifo.

​
​Π​αρατήρηση πουλιών

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις εικόνες που αποτυπώνονται στη μνήμη όσως επισκέπτονται τη λίμνη. Η λίμνη προσφέρει ιδανικές συνθήκες παρατήρησης πουλιών.
Σήμερα είναι ένα από τα καλυτέρα μέρη της Ευρώπης για φυσική παρατήρηση 300 περίπου ειδών, σπάνιων και προστατευμένων που ζουν και αναπαράγονται εκεί. Δεν είναι τυχαίο που επιστήμονες και ερασιτέχνες από όλο τον κόσμο επισκέπτονται κάθε χρόνο τη λίμνη για τις μελέτες τους. Το ποτάμι όταν έχει μεγάλη παροχή νερού πλημμυρίζει περιοχές της Βουλγαρίας που είναι χώροι ανεξέλεγκτης απόθεσης σκουπιδιών οπότε παρασύρει στο πέρασμά του ό,τι βρει ​.

Οικολογικό πρόβλημα
​
Πρόσφατα ένας χρήστης του Facebook, ο Mike Mouratidis ανέβασε ένα βίντεο στον προσωπικό του λογαριασμό αναδεικνύοντας όχι την ομορφιά, αλλά ένα τεράστιο οικολογικό πρόβλημα που "εισάγεται" από τη γειτονική Βουλγαρία. Κάθε φορά που ο Στρυμόνας φουσκώνει, παρασύρει μαζί ​ ​
του προς την Ελλάδα, εκατοντάδες πλαστικά μπουκάλια και απορρίμματα, τα οποία καταλήγουν στη λίμνη. Το αποτέλεσμα είναι αποκαρδιωτικό. Σκουπίδια και μπουκάλια στις όχθες όπου ζουν και αναπαράγονται εκατοντάδες πουλιών, ζώων και οργανισμών. Το πρόβλημα, αλλά και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί κλήθηκε να μας απαντήσει η κ. Χρυσάνθη Ιντζίδου, Περιβαλλοντολόγος, Υπεύθυνη του Κέντρου Πληροφόρησης του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Κερκίνης.

«Δυστυχώς, περιμετρικά της λίμνης και στις όχθες του ποταμού Στρυμόνα παρατηρείται μεγάλη συγκέντρωση από σκουπίδια, κυρίως πλαστικών μπουκαλιών, παπουτσιών, κλπ. τα σκουπίδια αυτά σε μεγάλο ποσοστό τα φέρνει το ποτάμι από τη γειτονική χώρα, σε ένα μικρότερο ποσοστό τα αφήνουν οι ερασιτέχνες ψαράδες και σε ένα μικρότερο ακόμη ποσοστό οι επισκέπτες» εξηγει η κα. Ιντζίδου

«Το ποτάμι όταν έχει μεγάλη παροχή νερού πλημμυρίζει περιοχές της Βουλγαρίας που είναι χώροι ανεξέλεγκτης απόθεσης σκουπιδιών οπότε παρασύρει στο πέρασμά του ό,τι βρει. Επιπρόσθετα, οι ερασιτέχνες ψαράδες αφήνουν τα σκουπίδια τους (μπουκάλια, πλαστικές καρέκλες, κλπ) οπότε είναι κι αυτό ένα επιπλέον πρόβλημα. Βέβαια, τον κύριο όγκο σκουπιδιών τον φέρνει το ποτάμι. Κατά καιρούς η πρώην νομαρχία Σερρών είχε υπογράψει διμερείς/διασυνοριακές (όπως θέλετε πείτε το) συμφωνίες για τον περιορισμό των σκουπιδιών που φέρνει το ποτάμι από τη Βουλγαρία αλλά στην πράξη δεν είχε κανένα αποτέλεσμα (δεν ξέρω αν και ποια μέτρα έλαβαν οι Βούλγαροι τελικά).

​Συλλογή των σκουπιδιών

Το σωστό θα ήταν να γίνει η αντιμετώπιση του προβλήματος στην πηγή, δηλαδή μη αυθαίρετη απόρριψη σκουπιδιών που σημαίνει ριζική αλλαγή νοοτροπίας. Αυτό είναι χρονοβόρο αλλά όχι ακατόρθωτο. Κάτι πιο πρακτικό και άμεσο θα ήταν η συλλογή των σκουπιδιών πριν την είσοδο του ποταμού στη λίμνη με ειδικές κατασκευές (π.χ. επιπλέοντα δίχτυα-φράγματα) οι οποίες όμως είναι βέβαιο ότι έχουν υψηλό οικονομικό κόστος. Επίσης, οι επισκέπτες καλό είναι να κρατάνε τα σκουπίδια τους και να τα πετάνε σε κάδους που υπάρχουν στα χωριά. Η λογική «γεμίζουμε όλο το Πάρκο με κάδους» δεν είναι καλή πρακτική ούτε κι εφικτή γιατί τα απορριμματοφόρα δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε δύσκολες περιοχές».

Οι πλημμύρες που συνέβησαν φέτος ήταν εκτός του Εθνικού Πάρκου Λίμνης Κερκίνης. Οι περιοχές που πλημμύρισαν βρίσκονται στα νότια του νομού και στην περιοχή της πρώην λίμνης του Αχινού (αποξηραμένη εδώ και πολλές δεκαετίες λόγω ελονοσίας και χρήσης ως γεωργικής γης). Κάθε χρόνο υπάρχουν ζητήματα παρόμοια, άλλοτε εντονότερα άλλοτε ηπιότερα και οφείλονται στις παροχές νερού του ποταμού. Οι Τεχνικές Υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών έχουν την αρμοδιότητα και ο Φορέας συμβάλει συμβουλευτικά.
​
Ελλειπής έλεγχος​

Η μόνη μέχρι σήμερα πρακτική ελέγχου της παροχής νερού είναι το κλείσιμο-άνοιγμα των θυρών του φράγματος που βρίσκεται στο χωριό Λιθότοπος. Το φράγμα έχει 7 πόρτες και κλείνουν ή ανοίγουν τόσες θύρες όσες κρίνεται ότι θα φέρει τα καλύτερα αποτελέσματα έτσι ώστε να μην πλημμυρίσουν κατοικίσιμες περιοχές και κινδυνεύσουν ανθρώπινες ζωές αλλά και να αποφευχθεί πλημμύρα τεράστιων αγροτικών εκτάσεων κατάντη του φράγματος. Η ποσότητα νερού που «κατεβάζει» ο Στρυμόνας εξαρτάται από τις βροχές και τις χιονοπτώσεις αλλά και από την Βουλγαρία (οι γείτονες έχουν φράγμα που ανάλογα με τις δικές τους ανάγκες το ανοιγοκλείνουν). Σε ετήσια βάση, με τη λειτoυργία τoυ φράγματoς υπάρχει μία επoχική αυξoμείωση της στάθμης της λίμvης κατά 4.5 ως 5 m (από υψόμετρo 31,0-31,5 m τo φθιvόπωρo, σε 36 m περίπoυ τηv άvoιξη), με αποτέλεσμα η επιφάvεια της λίμvης να μεταβάλλεται από 50.000 περίπoυ στρέμματα, σε 73.000.