Δεν έχουν τελειωμό οι εκπλήξεις που επιφυλάσσει στους αρχαιολόγους ο εντυπωσιακός τάφος της Αμφίπολης. Όπως έγινε σήμερα γνωστό, μέσα στους τόνους χωμάτων που βγαίνουν από τον Μακεδονικό τύμβο, ανακαλύφθηκαν και μικρά κομμάτια από μάρμαρο της Θάσου που πιστεύεται ότι αποτελούν μέρος από την χαίτη του λέοντα της Αμφίπολης.

Η επικεφαλής της ανασκαφής στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη Κατερίνα Περιστέρη άστραψε και βρόντηξε κατά των αρχαιολόγων συναδέλφων της, υπογραμμίζοντας ότι προχωρούν σε τοποθετήσεις και κρίσεις χωρίς να έχουν γνώση του αρχαιολογικού χώρου.
Παράλληλα τοποθέτησε τον τάφο στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π. Χ. αιώνα, ξεκαθάρισε ότι είναι μακεδονικός και όχι ρωμαϊκός, ενώ αποκάλυψε και ανθρώπινες στιγμές από την ανασκαφή. Συγκεκριμένα είπε ότι έβαλαν τα κλάματα όταν αντίκρισαν τα κεφάλια των Καρυάτιδων.
«Νιώθω αγανάκτηση για συναδέλφους, οι οποίοι, χωρίς να ξέρουν ούτε την ανασκαφή, ούτε τον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης, βγαίνουν και μιλάνε στις τηλεοράσεις, στις εφημερίδες κ.ο.κ, προσπαθώντας να έχουν πέντε λεπτά, για να φανούν οι ίδιοι», τόνισε η κ. Περιστέρη και πρόσθεσε:

«Αυτό για εμένα δεν είναι καλό. Προσβάλλει και την ανασκαφή, προσβάλλει όχι μόνο την έρευνά μας, αλλά και τον τόπο. Γιατί αυτή η ανασκαφή γίνεται, όχι μόνο για το καλό της αρχαιολογίας, γίνεται για το καλό αυτού του τόπου, σε μια κρίσιμη χρονική περίοδο και την παρακολουθεί όλος ο κόσμος. Και χαίρομαι που συνάδελφοι αρχαιολόγοι από την Ελλάδα και από όλο τον κόσμο, από Αμερική, Ευρώπη κ.λπ., με παίρνουν τηλέφωνο για να μου πουν τα καλά τους λόγια. Αυτό μάς δίνει δύναμη και μας κάνει να πιστεύουμε ότι πραγματικά αξίζει η δουλειά που κάνουμε και μας δικαιώνει ακόμη πιο πολύ».

Από εκεί και πέρα, πιστεύω ακράδαντα ότι αυτό το μνημείο είναι του 4ου π.Χ. αιώνα, και έχουμε όλες τις αποδείξεις για αυτό. Εξού και είναι μάταιο να βγαίνουν κάποιοι συνάδελφοί μου και να λένε για ρωμαϊκά χρόνια ή οτιδήποτε άλλο. Δηλαδή έχουμε περιπτώσεις, όπως πχ της κας Όλγας Παλαγγιά, η οποία μιλάει για ρωμαϊκά χρόνια, χωρίς ποτέ να έχει δει ούτε την ανασκαφή, ούτε την Αμφίπολη και χωρίς να έχω εγώ κάποια επαφή μαζί της ή χωρίς να με έχει ρωτήσει οτιδήποτε.

Κάτι καινούργιο με αυτή την ανασκαφή είναι ότι προσπαθούμε να ενημερώσουμε, όχι μόνο τους αρχαιολόγους, αλλά όλο τον κόσμο, και τον πιο απλό άνθρωπο, και τον πιο απλό αγρότη, και τον μαθητή και όλους, με τα δελτία τύπου. Τα οποία εκδίδουμε σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, με τη γ.γ. Λίνα Μενδώνη που είναι στο πλευρό μας, με την Άννα Παναγιωταρέα και από εκεί και πέρα τον υφυπουργό και όλους τους υπόλοιπους αρμόδιους. 

Αυτό βοηθά ώστε όλος ο κόσμος να ξέρει τι γίνεται κάθε στιγμή. Μέχρι τώρα, ξέρουμε καλά ότι οι ανασκαφές ήταν στα κρυφά. Οι αποθήκες είναι γεμάτες ευρήματα που τι σκοπό έχουν; Μετά από κάποιες δεκαετίες να μελετηθούν, μετά από κάποιες δεκαετίες να μείνουν στις αποθήκες να συντηρηθούν, χάνοντας έτσι την αξία τους».

Αυξημένο είναι το ενδιαφέρον του κόσμου το τελευταίο διάστημα μετά τις τελευταίες ανακαλύψεις στο λόφο Καστά στη Μεσολακκιά Σερρών, ιδιαίτερα μπροστά στο ενδεχόμενο ένοικος του τάφου της Αμφίπολης να είναι ο Μέγας Αλέξανδρος.

Χαρακτηριστικό είναι πως από τη στιγμή που ήρθε στη δημοσιότητα το γεγονός ότι η επιστημονική ομάδα της Κατερίνας Περιστέρη έφτασε στην είσοδο του ταφικού μνημείου, η επισκεψιμότητα στο μουσείο της Αμφίπολης κατά το μήνα Αύγουστο γνώρισε αύξηση 60% σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2013, ενώ για το πρώτο δεκαπενθήμερο η αύξηση καταγράφεται στο 50%, σε σύγκριση με το περυσινό διάστημα.

Γνωστή ιστοσελίδα στοιχήματος στο διαδίκτυο, βλέποντας ότι.. πουλάει ο τάφος της Αμφίπολης και η συζήτηση γύρω απ' αυτόν, αποφάσισε να απευθυνθεί στα τζογαδόρικα συναισθήματα του Έλληνα. Έτσι ανέβασε στοίχημα για το ποιος είναι ο διάσημος νεκρός που έχει ταφεί εκεί και καλεί τους πελάτες να ποντάρουν, δίνοντας μάλιστα και εκπληκτικές αποδόσεις.

Βέβαια οι εμπνευστές του εν λόγω στοιχήματος, έσπευσαν να διανθίσουν με χιούμορ το στοίχημα βάζοντας απίθανα πρόσωπα: Από τον Αδόλφο Χίτλερ μέχρι τον Μπιν Λάντεν και τον μέχρι τον Ιντιάνα Τζόουνς!.

Δύο πολύτιμες «Καρυάτιδες» έχει στο πλευρό της η ανασκαφέας του εντυπωσιακού ταφικού μνημείου της Αμφίπολης, που έχει προκαλέσει το μεγάλο ενδιαφέρον όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς.

Η Κατερίνα Περιστέρη περιγράφοντας πρόσφατα τους συνεργάτες της -πριν αποκαλύψει το ταφικό μνημείο το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου- έλεγε: «Είμαστε μια μικρή ομάδα που δουλεύει αδιάκοπα και μεθοδικά». Μέλη αυτής της ομάδας είναι η συντηρήτρια Μαρία Κυρανούδη, με μεταπτυχιακό από την Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ, και η νεαρή αρχαιολόγος Ειρήνη Παπαδοπούλου- κάνει μεταπτυχιακό στην κλασική αρχαιολογία- που αποτελεί «το δεξί χέρι» της Κ. Περιστέρη τα τελευταία χρόνια στις ανασκαφές της Αμφίπολης. Είναι οι πρώτοι άνθρωποι που καθημερινά μπαίνουν μαζί της στο ταφικό μνημείο και οι τελευταίοι που βγαίνουν.

Η θόλος του θαλάμου δείχνει να βρίσκεται σε κατάσταση οριακής ισορροπίας και οι αρμοί έχουν ανοίξει σε βάθος. Οι αποκολλήσεις φαίνεται να είναι  αποτέλεσμα έντονης καταπόνησης, πιθανώς από τις μεγάλου ύψους επιχώσεις επί της θόλου -το νότιο τμήμα του θαλάμου φορτίζεται από γαίες ύψους 2 μ. περίπου, ενώ στο βόρειο τμήμα οι γαίες έχουν ύψος περί τα 12 - 13 μέτρα. 

Ο τρίτος θάλαμος του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη χρειάζεται επειγόντως αντιστήριξη - υποστύλωση, γεγονός που θα απαιτήσεις αρκετές ημέρες εργασίας. Αλλωστε, η πρόσβαση στον χώρο είναι από δύσκολη έως επικίνδυνη. 

Την Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου, έγινε η είσοδος μελών της διεπιστημονικής ομάδας, στον τρίτο θάλαμο του μνημείου, από την υφιστάμενη οπή στον τοίχο του τρίτου διαφράγματος, προκειμένου να τεκμηριωθεί αρχαιολογικά η υφιστάμενη εικόνα του και να διαπιστωθεί η δομική κατάσταση του θαλάμου, ώστε να σχεδιαστούν τα αναγκαία μέτρα αντιστήριξης και υποστύλωσης.

Επιστολή απάντηση στον Συλλογο Ελληνων Αρχαιολόγων έστειλε η Κατερίνα Περιστέρη επισημαίνοντας ότι η ανασκαφή διεξάγεται με τον καλύτερο τρόπο. Στην επιστολή της η κυρία Περιστέρη κανει λόγο για «χρέος ενημέρωσης του κοινου», μιας ανασκαφής που βρίσκεται στο κέντρο της Παγκοσμίου επικαιρότητας. Ενω τους επισημαίνει ότι «είμαστε σε εποχή που η ενημέρωση προχωρά με γρήγορους ρυθμούς και είναι προτιμότερο να είναι έγκυρη και όχι ανακριβής».

Αναλυτικά στην Επιστολη απάντηση η Αρχαιολόγος Κατερίνα Περιστέρη αναφέρει:

«Έπειτα απο την από 10-09-2014 ανακοίνωση σας σχετικά με την ανασκαφή στο λόφο Καστά Αμφίπολης θα σας παρακαλούσα ως συνάδελφος αρχαιολόγος και υπεύθυνη ανασκαφέας, πριν προβείτε σε ανακοινώσεις που αφορούν την ανασκαφική μου έρευνα στην παραπάνω θέση να φροντίζετε να επικοινωνείτε προηγουμένως μαζί μου έτσι ώστε να έχετε την σωστή εικόνα της ανασκαφής.
Θα ήθελα να επισημάνω ότι η ανασκαφή μου διεξάγεται με τον καλύτερο επιστημονικό τρόπο απο μια αξιόλογη ομάδα συνεργατών διαφόρων ειδικοτήτων που εργαζόμαστε με απόλυτη σύμπνοια και συνεργασία μεταξύ μας έχοντας όπως είναι φυσικό και την πλήρη στήριξη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου μας.
Θεωρώ χρέος μου να ενημερώνω το ευρύ κοινό για την πορεία μιας ανασκαφής που βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας, για την οποία εκφράζεται ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αγάπη όχι μόνο απο συναδέλφους αρχαιολόγους και συνεργάτες διαφόρων ειδικοτήτων αλλά και απο το ευρύτερο κοινό που ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδας, με Δελτία Τύπου και φωτογραφικό υλικό, όποτε κριθεί απαραίτητο. Είμαστε σε εποχή που η ενημέρωση προχωρά με γρήγορους ρυθμούς και είναι προτιμότερο να είναι έγκυρη και όχι ανακριβής. Με συγκινεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την ανασκαφική μου έρευνα σε μια δύσκολη για την χώρα μας εποχή, που μόνο καλό κάνει, χωρίς την παραμικρή σκοπιμότητα.
Τέλος θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για το ενδιαφέρον σας γιατί και ως μέλος του ΣΕΑ θεωρώ ότι έχω την αμέριστη συμπαράσταση σας στο δύσκολο έργο μας που όλοι ως αρχαιολόγοι γνωρίζουμε πολύ καλά.Είμαι πάντα στην διάθεση σας».
Με συναδελφικούς χαιρετισμούς
ΠΕΡΙΣΤΕΡΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
Αρχαιολόγος – Προϊσταμένη ΚΗ΄ ΕΠΚΑ

Η ανακοίνωση του Συλλόγου Αρχαιολόγων

Με σκληρή ανακοίνωσή τους οι Έλληνες Αρχαιολόγοι κατακρίνουν την επικοινωνιακή διαχείριση της ανασκαφής στην Αμφίπολη. Ωσαν βγαλμένοι από κάποιο χρονοντούλαπο της αρχαιολογίας υπερασπίζονται κεκτημένα και παραδόσεων «μυστικισμού», τους ενοχλεί η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών από την ανασκαφή, ενώ θα προτιμούσαν να είναι τα πάντα στο ελεγχόμενο από αυτούς «σκότος» και να οργιάζει η παραπληροφόρηση.

Φτάνουν δε να κάνουν λόγο για copyright της φράσης «Τυμβος Αμφίπολης» και «τύμβος Καστα»!!!

Κάνουν επίσης λόγο για «εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων, πολιτικών και άλλων». Συγκεκριμένα ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ζητά «αναθεώρηση της επικοινωνιακής τακτικής» από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, «που ακολουθεί, ενδεχομένως υπό την επιρροή -κακών- συμβούλων, (σ.σ. εννοούν προφανώς την κυρί Παναγιωταρέα η οποία φέρεται να συντάσσει τα δελτία τυπου) η οποία διαμορφώνει μια στρεβλή εικόνα για την αρχαιολογία και εκτρέφει μια νοσηρή αντίληψη για τη σχέση μας με το παρελθόν, που δεν τιμά ούτε την επιστήμη ούτε την ιστορική μνήμη που αυτή υπηρετεί».

και επισημαίνει ότι πρέπει «να σταματήσει η ανεξέλεγκτη δημοσιοποίηση εικόνων και πληροφοριών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από εξωϋπηρεσιακούς παράγοντες, που φαίνεται πως έχουν απεριόριστη πρόσβαση στην ανασκαφή, ως μη όφειλε να συμβαίνει». σ.σ. Αυτο πάλι που το είδαν, αφου όλες οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται είναι αυτές που δίνει το Υπουργείο Πολιτισμού στη δημοσιότητα και ούτε μια παραπάνω, ουτε καν απο κινητά εργαζομένων στην ανασκαφή.

Ολόκληρη η ανακοίνωση έχει ως εξής:

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Αξιότιμη κυρία Γενική Γραμματέα,

Σχετικά με την ανασκαφή στο λόφο Καστά στην Αμφίπολη, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αισθάνεται την ανάγκη να αντιδράσει απέναντι σε κινδύνους που αναφύονται για την αρχαιολογική έρευνα και τους συναδέλφους που συμμετέχουν σε αυτή, αλλά και για το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, εξαιτίας της επικοινωνιακής διαχείρισης της εξέλιξης της ανασκαφής και των ευρημάτων της, σε καθημερινή βάση, για την εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων, πολιτικών και άλλων, αλλά και προς τέρψη μιας κοινής γνώμης εθισμένης στον εύκολο εντυπωσιασμό και την υπερκατανάλωση τηλεοπτικών, έντυπων και διαδικτυακών υποπροϊόντων.

Για το λόγο αυτό, καλούμε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού:

1. Να παρέμβει για να σταματήσει η πίεση που ασκείται στην αρχαιολογική έρευνα, λόγω της συνεχούς αναφοράς που γίνεται σε αυτή, ακόμα και σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο.
2. Να αναθεωρήσει την επικοινωνιακή τακτική που ακολουθεί, ενδεχομένως υπό την επιρροή -κακών- συμβούλων, η οποία διαμορφώνει μια στρεβλή εικόνα για την αρχαιολογία και εκτρέφει μια νοσηρή αντίληψη για τη σχέση μας με το παρελθόν, που δεν τιμά ούτε την επιστήμη ούτε την ιστορική μνήμη που αυτή υπηρετεί.
3. Να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να διαφυλάξει τα κάθε είδους δικαιώματα που έχει το Ελληνικό Δημόσιο ως κύριος του ανασκαπτόμενου μνημείου και του απεικονιστικού υλικού της αρχαιολογικής έρευνας, τα οποία οφείλει να τα διαχειρίζεται για το δημόσιο συμφέρον και όχι να τα αφήνει απροστάτευτα απέναντι σε προσωπικές φιλοδοξίες κάποιων. Στο πλαίσιο αυτό, να μεριμνήσει άμεσα, προκειμένου να σταματήσει η ανεξέλεγκτη δημοσιοποίηση εικόνων και πληροφοριών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από εξωϋπηρεσιακούς παράγοντες, που φαίνεται πως έχουν απεριόριστη πρόσβαση στην ανασκαφή, ως μη όφειλε να συμβαίνει.
4. Να επιληφθεί για την ανεξέλεγκτη χρήση του ονόματος «Τύμβος Αμφίπολης» ή «Τύμβος Καστά» σε ιστοσελίδες και προσωπικές σελίδες στο διαδίκτυο, καθώς πληθαίνουν καθημερινά οι περιπτώσεις σφετερισμού του όρου.
5. Να διαφυλάξει την ασφάλεια του χώρου της ανασκαφής και να προστατεύσει, και με νομικά μέτρα, την ιδιωτική ζωή και την προσωπικότητα όσων εργάζονται σε μια αρχαιολογική έρευνα, στην οποία φαίνεται ότι κάποιοι προσπαθούν να επιβάλλουν όρους τηλεθεάματος.
6. Να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να σταματήσει η επικίνδυνη προβολή -μέχρι ηρωοποίηση- αρχαιοκαπήλων, ζητώντας την παρέμβαση και της Δικαιοσύνης.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου οφείλει να αντιληφθεί εγκαίρως τις επικίνδυνες ατραπούς στις οποίες έχει διολισθήσει η κατάσταση σχετικά με την ανασκαφή στην Αμφίπολη και να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, προστατεύοντας, παράλληλα, και το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.

Με τιμή

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Με προσεκτικά βήματα οι ειδικοί επιστήμονες έρχονται κοντά στην αποκάλυψη του μυστικού που κρύβει ο τάφος. Από ένα μικρό άνοιγμα μπήκαν στον τρίτο θάλαμο. Τί βρήκαν.
Koρυφώνεται η αγωνία και το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας καθώς οι ανασκαφικές εργασίες προχωρούν και είναι θέμα χρόνου,, να αποκαλυφθεί το μεγάλο μυστικό, ποιος είναι ο ένοικος του τάφου.

Οι αρχαιολόγοι κατόρθωσαν από ένα μικρό άνοιγμα να μπουν στον τρίτο θάλαμο και βρέθηκαν μπροστά σε έναν τέταρτο τοίχο, σε απόσταση 4,5 μέτρων από τον τρίτο.

Οπως διαπίστωσαν ο τρίτος θάλαμος είναι γεμάτος χώμα, ενώ τοίχοι είναι και αυτοί, όπως οι προηγούμενοι, επενδεδυμένοι με μάρμαρο Θάσου. Οταν καταφέρουν να αδειάσουν τα χώματα, θα φανεί αν υπάρχει και άλλος χώρος ή αν αυτός είναι ο ταφικός. Η ανασκαφή είναι εξαιρετικά δύσκολη καθώς δεν υπάρχει αερισμός, δεν είναι δυνατόν να εργάζονται περισσότερα από δύο άτομα ταυτόχρονα, ενώ μπορεί να χρειαστούν και υποστυλώματα για να μην υπάρξουν προβλήματα κατά την αποχωμάτωση.

 Ο συγκεκριμένος θάλαμος φαίνεται τετράγωνος με διαστάσεις 4,5 επί 4,5 και εφόσον είναι ο ταφικός θα πρέπει να βρεθεί κατασκευή, στην οποία είχαν τοποθετηθεί ο νεκρός και τα κτερίσματα.