Το κόψιμο της Βασιλόπιτας: Ιστορία,παράδοση και ο Άγιος Βασίλης από την Καισαρεία

Η ιστορία της έχει της ρίζες της στην Καισάρεια της Μικράς Ασίας. Δεσπότης της Καισάρειας ήταν ο Μέγας Βασίλειος ο οποίος προκειμένου να σώσει τον λαό από τον κατακτητή ,του προσέφερε τα χρυσά κοσμήματά τους. Από κάποιο θαύμα η πόλη σώθηκε και ο Μέγας Βασίλειος βρήκε έναν τρόπο να τους τα επιστρέψει χωρίς να τους αδικήσει. Έτσι λοιπόν ζύμωσε μικρά ψωμάκια και στο καθ'ενα έβαλε από ένα κόσμημα και τους τα μοίρασε. Από τότε τηρούμε το έθιμο της Βασιλόπιτας.

Η νοικοκυρά φτιάχνει ένα κέικ ή μια πίτα και τοποθετεί μέσα ένα νόμισμα(φλουρί).Η κοπή της πίτας γίνεται με ιεροπρέπεια. Πρώτα ο αρχηγός της οικογένειας τηνπεριστρέφει τρείς φορές στο όνοματης Αγίας Τριάδος. Το κόψιμο τηςβασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστααρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν.Στην αρχαιότητα υπήρχε το έθιμοτου εορταστικού άρτου, τον οποίοσε μεγάλες αγροτικές γιορτές,όπως τα Θεσμοφόρια, οι αρχαίοι'Έλληνες προσέφεραν στους θεούς.Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσετο έθιμο με τη Βασιλόπιτα, ιστορία που ξεκινάει στην Καισαρεία της Καππαδοκίας.

Ο Μέγας Βασίλειος, δεσπότης της πόλης,προσπαθώντας να σώσει το ποίμνιό του πρόσφερε το χρυσάφι των κατοίκων στον κατακτητή που τους απειλούσε. Η πόλη τελικά σώθηκε από θαύμα και ο δεσπότης προκειμένου να επιστρέψει τα κοσμήματα δίκαια, ζύμωσε μικρά ψωμάκια και έβαλε μέσα κοσμήματα. Από τότε φτιάχνουμε κι εμείς τη βασιλόπιτα με το φλουρί μέσα, την πρώτη μέρα του χρόνου,τη μέρα του Αγίου Βασιλείου.

Η κοπή της βασιλόπιτας στις Σέρρες γίνεται με αληθινή ιεροπρέπεια.
Πρώτα, ο νοικοκύρης τη στρέφει τρεις φορές, στο όνομα της Αγίας Τριάδας. Έπειτα, κάνει με κλειδί, με μαχαίρι ή με πιρούνι τρεις φορές το σημείο του σταυρού, για να κόβεται η κακογλωσσιά, να κλειδώνονται τα κακά στόματα ή να αποτρέπεται το κακό μάτι. Και την ώρα ακριβώς,που αλλάζει ο χρόνος, άρχιζε να ονοματίζει τα κομμάτια, με καθιερωμένη πάντα σειρά Κατόπιν με το μαχαίρι κάνει τρείς φορές το σήμα του Σταυρού. Στις 12΄ακριβώς ονοματίζει τα κομμάτια.